Co cứng cơ sau đột quỵ: Vật lý trị liệu có thể hỗ trợ gì?

Vậy vật lý trị liệu sau đột quỵ gồm những gì? Cần lưu ý điều gì để tập luyện an toàn? Hãy cùng Phòng Chẩn Trị Việt Y tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Vật lý trị liệu giúp gì cho người bệnh sau đột quỵ?

Vật lý trị liệu tập trung vào việc cải thiện chức năng vận động thông qua bài tập, kỹ thuật hỗ trợ và hướng dẫn tư thế. Chương trình được xây dựng dựa trên đánh giá khả năng hiện tại, mức độ yếu liệt, thăng bằng, cảm giác, mức độ đau và mục tiêu của từng người.

2. Những vấn đề thường được can thiệp

• Yếu cơ, giảm sức mạnh: Luyện tập tăng sức cơ ở tay, chân và thân mình.
• Rối loạn thăng bằng: Tập ngồi, đứng, chuyển tư thế và giữ thăng bằng để giảm nguy cơ té ngã.
• Khó đi lại: Luyện dáng đi, tập đi có hoặc không có dụng cụ hỗ trợ.
• Co cứng và cứng khớp: Kéo giãn, giữ tư thế đúng, vận động khớp theo hướng dẫn.
• Đau vai bên liệt: Hướng dẫn tư thế và cách nâng đỡ tay đúng để tránh tổn thương thêm.

3. Các hình thức tập luyện thường gặp

• Vận động thụ động: Kỹ thuật viên hoặc người nhà hỗ trợ cử động khớp khi người bệnh chưa tự cử động được, nhằm hạn chế cứng khớp.
• Vận động chủ động có hỗ trợ: Người bệnh tự cử động với sự trợ giúp phù hợp.
• Tập chuyển tư thế: Nằm – ngồi – đứng, từ giường sang ghế, từ ghế sang xe lăn.
• Tập đứng và tập đi: Tăng dần thời gian, độ khó và quãng đường theo khả năng.
• Tập luyện theo nhiệm vụ: Lặp lại các động tác gần với sinh hoạt thực tế như với tay, cầm nắm, đứng lên ngồi xuống.
• Dụng cụ hỗ trợ: Nẹp, gậy, khung tập đi và các thiết bị khác khi có chỉ định.
• Các phương tiện hỗ trợ khác: Một số trường hợp có thể dùng kích thích điện, nhiệt trị liệu hoặc các kỹ thuật khác theo đánh giá và chỉ định chuyên môn.

4. Vì sao cần tập đều đặn và đúng cường độ?

Phục hồi vận động cần sự lặp lại và tăng dần mức độ khó phù hợp với khả năng của người bệnh. Tập quá ít có thể hạn chế tiến bộ, nhưng tập quá sức có thể gây đau, mệt, tăng co cứng hoặc nguy cơ té ngã. Vì vậy, mức độ và thời lượng tập cần được điều chỉnh theo hướng dẫn của chuyên viên.

5. Phòng ngừa té ngã trong quá trình tập luyện

• Luôn có người hỗ trợ khi người bệnh tập đứng, tập đi.
• Mang giày dép chắc chân, chống trơn trượt.
• Tập ở nơi thoáng, sàn khô, đủ ánh sáng.
• Sử dụng dụng cụ hỗ trợ đúng hướng dẫn.
• Không ép người bệnh tập khi đang mệt, chóng mặt hoặc không tỉnh táo.

6. Những lưu ý an toàn

• Thông báo đầy đủ tiền sử đột quỵ, bệnh tim mạch, huyết áp, đường huyết và thuốc đang dùng.
• Không kéo mạnh tay bên liệt, đặc biệt là vùng vai, vì có thể gây tổn thương khớp.
• Ngừng tập và báo nhân viên y tế khi người bệnh đau ngực, khó thở, chóng mặt, choáng váng, đau tăng hoặc có dấu hiệu bất thường.
• Chân sưng, đau, nóng, đỏ cần được kiểm tra sớm.
• Không tự ý tăng cường độ tập hoặc dùng bài tập tìm thấy trên mạng mà chưa được hướng dẫn.

7. Vật lý trị liệu cần phối hợp với những biện pháp nào?

Vật lý trị liệu có hiệu quả tốt hơn khi nằm trong kế hoạch phục hồi tổng thể, gồm hoạt động trị liệu, âm ngữ trị liệu khi cần, kiểm soát bệnh nền, dùng thuốc đúng chỉ định, dinh dưỡng hợp lý và hỗ trợ tâm lý. Nếu người bệnh muốn kết hợp thêm bấm huyệt hoặc châm cứu, nên trao đổi trước với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ phục hồi chức năng và không bỏ các buổi tập.

8. Đồng hành cùng người bệnh tại Phòng Chẩn Trị Việt Y

Mỗi người bệnh có mức độ tổn thương và khả năng phục hồi khác nhau nên chương trình tập luyện cần được cá nhân hóa. Tại Phòng Chẩn Trị Việt Y, người bệnh và gia đình nên trao đổi về tình trạng hiện tại, các vấn đề đang gặp khi vận động và kế hoạch điều trị đang thực hiện để được hướng dẫn thăm khám, tư vấn theo chuyên môn.

Phòng Chẩn Trị Việt Y – Đồng hành cùng người bệnh trên hành trình chăm sóc sức khỏe theo Y học cổ truyền.

Lưu ý: Bài viết chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc chẩn đoán, điều trị hoặc phục hồi chức năng theo chỉ định của đội ngũ y tế.